Kościół Rybotycze
Kościół św. Tomasza Apostoła w Rybotyczach to świątynia z drugiej połowy XIX wieku, która kryje w sobie znacznie starszą historię. Wzniesiony w latach 1865-1870, powstał z materiału pochodzącego z rozbiórki zamku rodziny Kormanickich, którym niegdyś należała ta podkarpacka wieś. Co ciekawe, jego barokowe wyposażenie jest starsze od samego budynku – to rzadkość, która nadaje temu miejscu szczególny charakter.
- niepowtarzalne połączenie stylów architektonicznych
- bogate polichromie autorstwa Jana Bogdańskiego
- historyczne organy z 1899 roku
- epitafium upamiętniające fundatorów
- bliskość kościołów filialnych z ciekawą historią
Historia kościoła w Rybotyczach
Parafia w Rybotyczach to jedna z najstarszych w regionie – powstała przed 1482 rokiem. W 1598 roku starosta przemyski Jan Tomasz Drohojowski wraz z Jadwigą z Felsztyna ufundowali tu prepozyturę z kolegium misjonarzy, co świadczy o znaczeniu tej miejscowości w dawnych czasach.
Obecny kościół wzniesiono w 1868 roku staraniem rodziny Tyszkowskich, ówczesnych kolatorów parafii. To właśnie oni sfinansowali większość wyposażenia świątyni. Budowę ukończono w 1870 roku, wykorzystując kamienie i cegły z rozebranego zamku Kormanickich – dzięki temu materiał historyczny zyskał drugie życie.
Barokowe wyposażenie kościoła pochodzi z wcześniejszego okresu niż sam budynek. Ołtarz główny, ambona i prospekt organowy zostały przeniesione do nowej świątyni, tworząc nietypowe połączenie stylów.
Co zobaczyć w kościele św. Tomasza Apostoła
Wnętrze kościoła zachwyca bogactwem dekoracji. Całą przestrzeń pokrywa polichromia z końca XIX wieku, której autorem był Jan Bogdański – jego sygnatura zachowała się w prezbiterium, przy monumentalnym przedstawieniu Matki Bożej Tronującej. To jeden z lepiej zachowanych przykładów malarstwa sakralnego z tego okresu w regionie przemyskim.
Ołtarz główny zawiera rzeźby przedstawiające świętych – św. Jana, Matkę Bożą nad bramkami, św. Tomasza oraz dwa anioły w zwieńczeniu. Prospekt organowy stanowi obudowę do instrumentu sprowadzonego w 1899 roku z fabryki Jana Śliwińskiego we Lwowie. Organy te nadal znajdują się w kościele, choć ich stan techniczny może się zmieniać.
Na uwagę zasługuje tablica epitafijna wmurowana w ścianę prezbiterium, poświęcona Janowi Tyszkowskiemu, dziedzicowi Rybotycz zmarłemu w 1811 roku. To świadectwo pamięci o fundatorach i dobrodziejach parafii.
Ambona oraz ołtarze boczne zostały zlikwidowane w 1973 roku podczas jednej z modernizacji. Po jednym z ołtarzy pozostał obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, który nadal można oglądać we wnętrzu świątyni.
Kościoły filialne parafii Rybotycze
Do parafii należą również dwa kościoły filialne. W Huwnikach stoi kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski, zbudowany z kamienia i cegły w 1924 roku, kiedy proboszczem był ks. Józef Górnicki. Poświęcił go ks. bp Józef Fiszer, sufragan przemyski. Wewnątrz wieży znajduje się dzwon z 1983 roku o imieniu „Jerzy”, upamiętniający bł. ks. Jerzego Popiełuszkę.
W pobliskiej Makowej znajduje się dawna cerkiew greckokatolicka z 1926 roku, która została przejęta przez kościół rzymskokatolicki w 1970 roku. Dziś pełni funkcję kościoła filialnego pod wezwaniem Narodzenia Matki Bożej.
Kościół w Huwnikach otoczony jest murem z kamienia i elementami metalowymi, które odnowiono w latach 2006-2008. Na froncie wieży widnieje duży krzyż z pasyjką.
Dla kogo jest ta atrakcja
Kościół w Rybotyczach to miejsce przede wszystkim dla miłośników sztuki sakralnej i architektury XIX wieku. Polichromie Jana Bogdańskiego, barokowe rzeźby i historyczne organy zainteresują osoby ceniące zabytkowe wnętrza kościelne.
Warto tu zajrzeć także podczas zwiedzania okolic Przemyśla i Kalwarii Pacławskiej. Rybotycze leżą w malowniczej części Pogórza Przemyskiego, więc wizytę w kościele można połączyć z wyprawą po regionie.
Rodziny z dziećmi mogą potraktować to jako punkt na trasie szerszej wycieczki – samo zwiedzanie nie zajmie więcej niż 20-30 minut. Nie jest to obiekt z przewodnikiem czy ekspozycją muzealną, raczej czynna świątynia z ciekawą historią.
Lokalizacja i dojazd do Rybotycz
Rybotycze to wieś w gminie Fredropol, powiecie przemyskim, położona w południowo-wschodniej części województwa podkarpackiego, blisko granicy z Ukrainą. Zamieszkuje ją około 440 osób.
Dojazd samochodem z Przemyśla zajmuje około 20-25 minut. Kierować się należy drogą w stronę Kalwarii Pacławskiej, a następnie skręcić zgodnie ze znakami na Rybotycze. Kościół znajduje się przy głównej drodze przez wieś, pod adresem Rybotycze 109.
Komunikacja publiczna w tym regionie jest ograniczona, więc najwygodniejszy sposób dotarcia to własny samochód. Z Przemyśla można dojechać przez Kormanice i Krasiczyn, mijając po drodze kilka innych ciekawych zabytków.
Godziny otwarcia i informacje praktyczne
Kościół jest czynną świątynią parafialną, więc zwiedzanie możliwe jest głównie poza godzinami nabożeństw. Msze święte w niedziele odprawiane są o godz. 7:30 i 12:00. W dni powszednie msza odbywa się zazwyczaj wieczorem, o godz. 18:00 (choć godziny mogą się zmieniać w zależności od pory roku).
Wstęp do kościoła jest bezpłatny. Kancelaria parafialna czynna jest od poniedziałku do piątku po wieczornej mszy świętej przez około 30 minut – to dobry moment, żeby zapytać o możliwość zwiedzania lub uzyskać dodatkowe informacje o historii świątyni.
Kontakt z parafią możliwy jest pod numerem telefonu +48 16 671 93 74. Proboszczem parafii jest ks. Zbigniew Kuc.
Na zwiedzanie samego kościoła wystarczy 20-30 minut. Jeśli ktoś planuje odwiedzić również kościoły filialne w Huwnikach i Makowej, warto przeznaczyć na całą trasę około 1,5-2 godzin.
