Podziemna Trasa Turystyczna w Przemyślu

Pod przemyskim rynkiem kryje się rozległy system średniowiecznych piwnic i siedemnastowiecznych kolektorów, które tworzą jedną z ciekawszych tras podziemnych w Polsce. To nie jest zwykłe zwiedzanie starych piwnic – tutaj czeka podróż przez renesansowe miasto, odtworzone za pomocą nowoczesnych multimediów i interaktywnych instalacji. Spacer przez ponad 30 pomieszczeń pokazuje, jak wyglądało życie w Przemyślu w XVI wieku, kiedy miasto przeżywało swój złoty wiek.

Trasa liczy około 250 metrów i prowadzi przez dwa poziomy – 3 i 6 metrów pod powierzchnią rynku. Zwiedzanie zabiera zazwyczaj godzinę, choć warto zarezerwować trochę więcej czasu, żeby spokojnie obejrzeć wszystkie multimedialne stanowiska.

Historia podziemi pod przemyskim rynkiem

Piwnice pod budynkami rynku powstały jeszcze w średniowieczu. Kupcy i właściciele kamienic przechowywali w nich towary – od soli przez wino i piwo, po zboże i inne dobra. Niektóre z nich sięgają XV wieku. W XVI i XVII wieku, gdy Przemyśl był bogatym i ważnym ośrodkiem handlowym, system podziemnych magazynów rozbudowano.

Drugą część trasy stanowi historyczny kolektor sanitarny z końca XVI wieku. Przez ponad 800 metrów odprowadzał on deszczówkę i ścieki z okolic katedry przez ulice miasta aż do Sanu. Do zwiedzania udostępniono stumetrowy odcinek – to jedyna tego typu atrakcja w Polsce, gdzie można przejść przez zabytkowy kolektor.

Pierwszą trasę turystyczną otwarto w 2014 roku. Obejmowała dwukondygnacyjne piwnice pod ratuszem i fragment kolektora. Później trasę rozbudowano, łącząc kolejne piwnice i dodając nowoczesne multimedia.

W podziemnym kolektorze panuje stała temperatura około 11 stopni Celsjusza przez cały rok – warto zabrać kurtkę nawet w środku lata.

Co zobaczysz na trasie podziemnej

Zwiedzanie zaczyna się w holu budynku przy Rynku 1, gdzie na ścianie wyświetlana jest multimedialna projekcja słynnej grafiki Abrahama Hogenberga z XVI wieku. Potem schodzi się do podziemi, które zostały zaaranżowane tak, by przypominały układ renesansowego miasta.

Pierwsze sale pokazują przedmieścia – dawny młyn i przystań nad Sanem. Stoi tam atrapa koła młyńskiego, a na jednym z kilkunastu kiosków multimedialnych można posłuchać o historii młynarstwa w mieście. Przez symboliczną bramę wchodzi się do właściwego grodu.

Dalej trasa wiedzie przez pomieszczenia odtwarzające różne miejsca i aspekty życia w XVI-wiecznym Przemyślu. Są spichlerze zbożowe, składy solne, leżakownie piwa i wina. Układ sal nie kopiuje dokładnie planu miasta, ale oddaje charakter tętniącego życiem ośrodka handlowego.

W podziemiach ustawiono ponad 10 stanowisk multimedialnych. Każde opowiada o innym aspekcie życia miasta – od handlu i rzemiosła po codzienność mieszkańców. Część ekspozycji to oryginalne eksponaty z epoki, część to rekonstrukcje i aranżacje scenograficzne.

Finał zwiedzania to projekcja w kinie 3D, które mieści się w piwnicy pod budynkiem Rynek 9, w siedzibie Muzeum Historii Miasta Przemyśla. Film pokazuje przelot nad renesansowym miastem, łącząc widok z XVI wieku ze współczesnym Przemyślem. Dzięki przestrzennemu dźwiękowi i specjalistycznemu ekranowi to naprawdę efektowne zakończenie trasy.

Wędrówka przez zabytkowy kolektor

Przejście przez stumetrowy odcinek siedemnastowiecznego kolektora to chyba najbardziej klimatyczna część zwiedzania. Kamienny tunel ma niemal 4 metry wysokości – można swobodnie przejść wyprostowanym. Wilgotne ściany, niska temperatura i świadomość, że idzie się historycznym kanałem sprzed kilkuset lat, robią wrażenie.

Kolektor prowadził od budynków kapituły łacińskiej, przez ulicę Katedralną, Asnyka, wschodnią część Rynku i ulicę Mostową, aż do Sanu. Zachowało się ponad 800 metrów tego systemu. To fragment większej sieci kanalizacyjnej, która świadczy o zaawansowaniu technicznym miasta w tamtych czasach.

Przemyska trasa podziemna jest szóstą co do wielkości tego typu atrakcją w Polsce. Łączna długość wszystkich tras podziemnych w kraju przekracza 35 kilometrów.

Dla kogo jest ta atrakcja

Trasa sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią interaktywne multimedia i ciekawe aranżacje – to nie jest nudne muzeum z gablotami. Dzieciaki mogą dotykać eksponaty, oglądać projekcje, słuchać opowieści przez audioprzewodnik.

Miłośnicy historii znajdą tu mnóstwo informacji o życiu renesansowego miasta, handlu, rzemiośle i codzienności mieszkańców. Osoby zainteresowane architekturą i budowlą podziemną też mają co oglądać – same piwnice i kolektor to ciekawe przykłady dawnego budownictwa.

Trasa jest dostosowana do osób z dysfunkcją wzroku i słuchu. Na 10 stanowiskach znajduje się 16 tyflografik i eksponatów dotykowych. Audioprzewodnik dostępny jest w polskim, angielskim i ukraińskim, a także w Polskim Języku Migowym oraz w wersji z audiodeskrypcją dla niewidomych i słabowidzących.

Informacje praktyczne – ceny i godziny otwarcia

Wejście do trasy znajduje się przy Rynku 1, od strony zachodniej budynku Urzędu Miejskiego, za ogródkiem Pubu Niedźwiadek, obok pomnika Jana III Sobieskiego. Trudno to przegapić – w centrum miasta.

Cennik wygląda następująco:

• Bilet normalny na krótszą trasę: 16 zł (dla posiadaczy Przemyskiej Karty Mieszkańca 14 zł)
• Bilet ulgowy: 8 zł (dla posiadaczy Karty Mieszkańca 7 zł)

Istnieje też dłuższa wersja trasy, choć w materiałach nie podano szczegółów cenowych – najlepiej zapytać na miejscu lub zadzwonić pod numer +48 16 648 30 52.

Podziemia są nieczynne w większość świąt: Nowy Rok, Trzech Króli, Wielka Sobota, Wielkanoc, Poniedziałek Wielkanocny, Boże Ciało, Wniebowzięcie NMP, Wszystkich Świętych oraz oba dni Bożego Narodzenia. Natomiast otwarte są w Święto Pracy, Święto Flagi, 3 Maja i Święto Niepodległości.

Jak dojechać i ile czasu zarezerwować

Przemyśl leży przy granicy z Ukrainą, w południowo-wschodniej części Polski. Dojazd samochodem z Rzeszowa zajmuje około godziny autostradą A4 i drogą krajową. Z Krakowa to niecałe 3 godziny, z Warszawy około 5 godzin.

Pociągiem można dojechać bezpośrednio z wielu miast – Przemyśl ma połączenia z Krakowem, Warszawą, Wrocławiem i innymi ośrodkami. Ze stacji kolejowej do rynku jest około 15 minut spacerem.

Samo zwiedzanie trasy zajmuje około godziny. Warto jednak zarezerwować więcej czasu, żeby spokojnie obejrzeć wszystkie multimedia i przeczytać opisy. Jeśli ktoś interesuje się historią i chce dokładnie poznać każde stanowisko, może zostać nawet półtorej godziny.

Po wyjściu z podziemi warto przejść się po samym rynku i zobaczyć przemyskie zabytki – zamek Kazimierzowski, katedrę, zabytkowe kamienice. Miasto ma dużo do zaoferowania, więc podziemna trasa może być dobrym punktem wyjścia do dalszego zwiedzania.

Ekspozycja nosi tytuł „Złoty wiek miasta – jak Przemyśl stał się bogaty, piękny i sławny” i koncentruje się na okresie największej świetności miasta w XVI wieku.

Temperatura w kolektorze jest niska przez cały rok, więc nawet latem warto mieć przy sobie bluzę lub lekką kurtkę. W pozostałych częściach trasy jest cieplej, ale też chłodniej niż na powierzchni.

Więcej informacji można znaleźć na stronie podziemia.przemysl.eu lub dzwoniąc pod numer telefonu podany wyżej. Trasa prowadzona jest przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, które zarządza tą atrakcją.