Fontanna z Misiem na Rynku w Przemyślu

W samym sercu przemyskiego Rynku stoi fontanna, która od 60 lat przyciąga wzrok turystów i jest jednym z ulubionych miejsc spotkań mieszkańców. To nie zwykła fontanna – w jej centrum, na kamiennym postumencie, siedzi spiżowa niedźwiedzica z dwójką małych niedźwiadków. Symbol miasta, który ożywia przestrzeń starego rynku i przypomina o bogatej historii tego pogranicznego grodu.

Fontanna powstała w 1964 roku z inicjatywy przemyskich rzemieślników, którzy postanowili w ten sposób uczcić tysiąclecie państwa polskiego. Cały projekt był dziełem społecznym – od pomysłu, przez finansowanie, aż po realizację.

Historia fontanny z niedźwiedziami w Przemyślu

Pomysł na budowę fontanny zrodził się w środowisku lokalnych rzemieślników, którzy chcieli zagospodarować puste miejsce w centralnej części Rynku. Tam, gdzie dziś stoi fontanna, przed wojną stała kamienica pod numerem 23, zniszczona przez niemiecką bombę w 1939 roku. Podczas wykopów pod misę fontanny natrafiono zresztą na resztki piwnic tego budynku.

Projekt architektoniczny przygotował miejski architekt Bogusław Gębarowicz. Miał on ambitny plan – niedźwiedź miał stanąć na wielkim kamieniu wyciągniętym z Sanu, o średnicy około metra i wadze szacowanej na 700 kilogramów. Kamień rzeczywiście wydobyto z rzeki przy pomocy koni i przesunięto na plac budowy, ale… ówczesne dźwigi nie poradziły sobie z umieszczeniem go w gotowej już misie fontanny. Nawet wsparcie wojska nie pomogło.

Kamień, który miał być podstawą dla niedźwiedzi, ostatecznie trafił na plac (obecnie Orląt Przemyskich), gdzie umieszczono na nim tablicę upamiętniającą socjalizm w Przemyślu. Niedźwiedzie stanęły więc na specjalnie wykonanym kamiennym postumencie.

Rzeźby niedźwiedzi odlano w Ludwisarni Jana Felczyńskiego. W 1966 roku, w ramach oficjalnych obchodów tysiąclecia państwa polskiego, fundatorzy przekazali fontannę miastu jako obiekt użyteczności publicznej.

Co zobaczyć przy fontannie na przemyskim Rynku

Centralna figura to niedźwiedzica – nie niedźwiedź, jak można by sądzić na pierwszy rzut oka. To mama dwójki uroczych maluchów, które towarzyszą jej na kamiennym postumencie. Cała trójka została wykonana ze spiżu, co nadaje im charakterystyczny brązowy kolor z zielonkawym nalotem patyny.

Fontanna ma okrągłą misę, z której tryska woda. System zasilania jest dość pomysłowy – woda tłoczona jest ze zbiornika przeciwpożarowego do stacji pomp, która została ukryta w balustradzie pobliskich schodów. Przy dobrym wsłuchaniu się można usłyszeć ich delikatny szum.

Sama lokalizacja fontanny jest nie przypadkowa. Przemyski Rynek jest pochyły i pofalowany, wybrukowany sporymi kamieniami. Fontanna stanęła w miejscu, które naturalnie przyciąga wzrok – między wielkimi schodami a północną częścią placu. W tle góruje zabudowa staromiejska z charakterystyczną wieżą katedry.

Dlaczego niedźwiedź jest symbolem Przemyśla

Niedźwiedź nie znalazł się w centrum Rynku bez powodu. To zwierzę od wieków widnieje w herbie Przemyśla i jest nieodłącznie związane z historią miasta. Legenda głosi, że książę Przemysław, domniemany założyciel grodu, podczas łowów ujrzał niedźwiedzia na szczycie jednego ze wzgórz. Uznał to za znak i właśnie w tym miejscu postanowił założyć miasto.

Bliskość Bieszczadów, gdzie niedźwiedzie żyją do dziś, również wpisuje się w ten symboliczny kontekst. Fontanna z niedźwiedziami stała się więc naturalnym nawiązaniem do tożsamości miasta i jego historii.

Niedźwiedź z przemyskiego herbu to brunatny niedźwiedź – ten sam gatunek, który zamieszkuje pobliskie Bieszczady. To jeden z najstarszych polskich herbów miejskich.

Dla kogo jest ta atrakcja

Fontanna z niedźwiedziami to miejsce, które przypadnie do gustu praktycznie każdemu. Dzieci uwielbiają te sympatyczne figury – można przy nich zrobić pamiątkowe zdjęcie, a w ciepłe dni posłuchać szumu wody. Rodzice docenią, że to bezpieczne miejsce w samym centrum miasta, idealne na krótki odpoczynek podczas zwiedzania Przemyśla.

Miłośnicy historii i lokalnych legend znajdą tu punkt zaczepienia do opowieści o przeszłości miasta. Fotografie fontanny, szczególnie o zmierzchu, kiedy włącza się iluminacja, wychodzą naprawdę efektownie. Warto też zwrócić uwagę na detale wykonania – rzeźby są starannie wykonane, z dbałością o proporcje i wyraz postaci.

Miejsce to działa również jako naturalny punkt orientacyjny. „Spotkajmy się przy niedźwiedziach” – to jedno z najczęstszych haseł używanych przez mieszkańców Przemyśla.

Niedawna modernizacja fontanny

W 2024 roku, z okazji 60-lecia fontanny, przeprowadzono jej gruntowną modernizację. Miasto przeznaczyło na ten cel 83 tysiące złotych. Prace trwały od maja do lipca i obejmowały kompleksową renowację.

Niedźwiedzie zostały zdemontowane i wyczyszczone. Rozebrany został stary kamienny postument i betonowe dno fontanny. Wykonano nowe dno z betonu wodoszczelnego, wymienioto całą instalację wodno-kanalizacyjną oraz pompę zasilającą. Nałożono cztery warstwy wodoszczelnej izolacji, a następnie odtworzono kamienny postument i przywrócono na miejsce niedźwiedzicę z maluchami.

Po remoncie fontanna wygląda świeżo i elegancko, zachowując przy tym swój historyczny charakter. Samorządowcy szczególnie dbają o ten obiekt, bo niedźwiedź to nie tylko ozdoba Rynku, ale przede wszystkim symbol miasta.

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Lokalizacja: Fontanna znajduje się w centralnej części Starego Rynku w Przemyślu, między wielkimi schodami a północną częścią placu. To trudne do pominięcia miejsce – spacerując po Rynku, na pewno na nią traficie.

Dostępność i ceny: Fontanna jest obiektem całkowicie bezpłatnym i dostępnym przez całą dobę. Można do niej podejść, zrobić zdjęcia, usiąść na pobliskich ławkach. W sezonie letnim fontanna działa codziennie – woda tryska, tworząc przyjemny szum i orzeźwiającą atmosferę.

Ile czasu poświęcić: Sam widok fontanny to kwestia kilku minut, ale warto zaplanować dłuższy spacer po całym przemyskim Rynku. Pochyły plac z malowniczymi kamienicami, podcienia, knajpki – to wszystko tworzy klimat, który zachęca do spacerów. W okolicy znajdziecie też inne atrakcje, jak pomnik Wojaka Szwejka czy liczne zabytkowe budowle.

Jak dojechać: Przemyski Rynek znajduje się w ścisłym centrum miasta. Można dojść pieszo z dworca kolejowego (około 15 minut spaceru) lub podjechać komunikacją miejską. W pobliżu dostępne są płatne parkingi – najbliższe znajdują się przy ulicy Franciszkańskiej i placu Orląt Przemyskich.

Dodatkowe atrakcje w okolicy: Rynek to doskonała baza wypadowa do dalszego zwiedzania. W promieniu kilkuset metrów znajduje się Archikatedra pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela, zamek Kazimierzowski, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej oraz malownicze uliczki Starego Miasta. Warto też przejść się bulwarami nad Sanem.

Fontanna z niedźwiedziami to miejsce, które łączy w sobie historię, lokalną tożsamość i codzienne życie miasta. Nie jest to może spektakularna atrakcja turystyczna w stylu wielkomiejskich fontann, ale ma swój urok i autentyczność. To kawałek Przemyśla, który warto zobaczyć, szczególnie jeśli interesuje was lokalna kultura i symbole miast polskiego pogranicza.